ഇസ്രായേൽ തകർത്ത ആറ്റോമിക് പരീക്ഷണശാല വീണ്ടും നിർമ്മിച്ച് ഇറാൻ

ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ആവർത്തിച്ച് ബോംബെറിഞ്ഞ് തകർത്ത തന്ത്രപ്രധാനമായ അണുവായുധ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം ഇറാൻ അതിവേഗം പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തൽ. ടെഹ്‌റാനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പർച്ചിൻ സൈനിക സമുച്ചയത്തിലെ ‘താലിഗാൻ 2’ (Taleghan 2) എന്ന കേന്ദ്രമാണ് ഇറാൻ വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നത്.

അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ആശങ്കയുയർത്തുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ വാന്റോർ ടെക്നോളജീസ് പുറത്തുവിട്ട പുതിയ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ സയൻസ് ആൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി (ISIS) ഈ ചിത്രങ്ങൾ വിശദമായി വിശകലനം ചെയ്ത് റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവിട്ടു.

തകർക്കപ്പെട്ട കെട്ടിടത്തിന് മുകളിൽ ഭീമൻ ടാർപോളിൻ ഉപയോഗിച്ച് മറച്ചാണ് ഇറാൻ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ബഹിരാകാശത്തു നിന്നുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കോ വ്യോമ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കോ കാഴ്ച ലഭിക്കാത്ത വിധത്തിലാണ് ഈ ക്രമീകരണം.

നിർമ്മാണ സ്ഥലത്ത് ബുൾഡോസറുകൾ, വലിയ ക്രെയ്നുകൾ, കോൺക്രീറ്റ് മിക്സറുകൾ, ഡംപ് ട്രക്കുകൾ എന്നിവ വലിയ തോതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിൽ വ്യക്തമാണ്. ബോംബാക്രമണത്തിൽ ഉണ്ടായ ഭീമൻ ഗർത്തങ്ങൾ കോൺക്രീറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അടച്ചാണ് പ്രാഥമിക പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയത്.

വ്യോമാക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന കട്ടിയുള്ള പുതിയ കോൺക്രീറ്റ് ഭിത്തികളും സംരക്ഷണ പാളികളും കെട്ടിടത്തിന് ചുറ്റും പുതുതായി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഭാവിയിൽ സമാനമായ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ പോലും കെട്ടിടത്തിനുള്ളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കാത്ത വിധമാണ് രൂപകൽപ്പന.

നേരത്തെ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് ഇസ്രായേൽ വ്യോമസേന താലിഗാൻ 2 കേന്ദ്രത്തിന് നേരെ ആക്രമണം നടത്തിയത്. ആദ്യമായി 2024 ഒക്ടോബറിലും പിന്നീട് കൂടുതൽ ശക്തമായ ബങ്കർ ബസ്റ്റർ ബോംബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് 2026 മാർച്ച് മാസത്തിലും ഇവിടെ ആക്രമണം നടന്നു.

രണ്ടാം ആക്രമണത്തിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം പൂർണ്ണമായും തകരുകയും അനുബന്ധ നിർമ്മിതികൾ നിലംപൊത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. താലിഗാൻ 1 കേന്ദ്രത്തിലെ ഫയർ കൺട്രോൾ കെട്ടിടവും ആസ്ഥാന മന്ദിരവും ആക്രമണത്തിൽ നശിച്ചിരുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും വീണ്ടും വൻതുക മുടക്കി ഈ കേന്ദ്രം പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ തീരുമാനം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെയും അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയെയും ഒരുപോലെ ആശങ്കയിലാക്കുന്നു. രഹസ്യമായി അണുവായുധ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താനാണ് ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നാണ് ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രധാന ആരോപണം.

2000-ൽ ഇറാന്റെ രഹസ്യ ആണവ പദ്ധതിയായ ‘അമദ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ’ ഭാഗമായാണ് താലിഗാൻ 2 കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. അണുബോംബുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ഉയർന്ന സ്ഫോടകവസ്തു പരീക്ഷണങ്ങളും വിശകലനങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ നടന്നിരുന്നത്.

2003-ൽ ഘടനാപരമായ ആറ്റോമിക് ഗവേഷണങ്ങൾ നിർത്തിവെച്ചതായി ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും കേന്ദ്രത്തിൽ രഹസ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുന്നതായി നിരീക്ഷണ ഏജൻസികൾ ആരോപിക്കുന്നു. നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശേഷവും എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ കേന്ദ്രം തന്നെ ഇറാൻ വീണ്ടും നിർമ്മിക്കുന്നത് എന്നത് ചോദ്യചിഹ്നമായി തുടരുന്നു.

ഇതിന് പുറമെ നതാൻസ് ആണവനിലയത്തിന് സമീപമുള്ള ‘പിക് ആക്സ് മൗണ്ടൻ’ എന്ന ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രത്തിലും ഇറാൻ സുരക്ഷ ശക്തമാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. തുരങ്കങ്ങളുടെ കവാടങ്ങൾ മണ്ണും പാറകളും ഉപയോഗിച്ച് അടച്ച് സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാൻ ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

യുഎസ് ഭരണകൂടവുമായുള്ള താൽക്കാലിക കരാറുകൾ നിലനിൽക്കെയാണ് ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഈ പുതിയ നീക്കങ്ങൾ. നിലവിലുള്ള ആണവ സ്ഥിതി മാറ്റമില്ലാതെ തുടരണമെന്ന നിബന്ധന ലംഘിച്ചാണ് ഇറാൻ പുനർനിർമ്മാണം നടത്തുന്നതെന്ന് സാമ്പത്തിക പ്രതിരോധ വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ കൗൺസിലിൽ ഇറാനെതിരെയുള്ള ഉപരോധ നിരീക്ഷണ കാലാവധി നീട്ടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അമേരിക്ക കൊണ്ടുവന്ന പ്രമേയം റഷ്യയും ചൈനയും വീറ്റോ ചെയ്തിരുന്നു. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര തലത്തിലും വലിയ ഭിന്നതകൾക്ക് വഴിവെച്ചു.

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടുമൊരു സംഘർഷ സാധ്യത ഉയർത്തുന്നതാണ് ഇറാന്റെ ഈ പുതിയ പരീക്ഷണശാല പുനർനിർമ്മാണം. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാന അന്തരീക്ഷത്തിന് പുതിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറുകയാണ് ഈ സൈനിക നീക്കം.